Zanim przeczytasz
Szczepionka na rotawirusy to doustne krople, które niemowlę dostaje w 2 dawkach (Rotarix) albo w 3 (RotaTeq). Cykl trzeba zacząć przed ukończeniem 12. tygodnia życia, bo później pierwszej dawki już się nie podaje. Szczepienie jest obowiązkowe i bezpłatne w Programie Szczepień Ochronnych (PSO).
- Liczby: odstęp między dawkami co najmniej 4 tygodnie
- Dlaczego: chroni przed biegunką kończącą się szpitalem
- Uwaga: krew w stolcu po szczepieniu to pilny sygnał
- Jak: myj ręce po zmianie pieluchy przez 2 tygodnie
Czym jest szczepionka na rotawirusy?
Rotawirusy to najczęstsza przyczyna ostrych biegunek zakaźnych u dzieci do 5. roku życia. Szczepionka zawiera żywe, osłabione odmiany tych wirusów (to tak zwana szczepionka żywa atenuowana). Według Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH-PIB (serwis Szczepienia.Info) zapobiega hospitalizacji z powodu biegunki rotawirusowej u 85–98% zaszczepionych dzieci.
Nie chroni jednak przed każdym zakażeniem. Zaszczepione dziecko może zachorować, a rolą szczepienia jest ochrona przed ciężką biegunką wymagającą hospitalizacji.
Rotarix i RotaTeq: czym się różnią?
Różnią się liczbą dawek i granicą wieku, w której można zakończyć cykl.
| Preparat | Liczba dawek | Podanie | Pierwsza dawka | Zakończenie schematu |
|---|---|---|---|---|
| Rotarix | 2 | doustnie | od 6. tyg. życia i przed 12. tyg. | najlepiej do 16. tyg., najpóźniej przed 24. tyg. |
| RotaTeq | 3 | doustnie | od 6. tyg. życia i przed 12. tyg. | najpóźniej przed 32. tyg. (według charakterystyki produktu) |
W PSO dostępna jest jedna lub druga szczepionka, a wyboru preparatu dokonuje przychodnia.
Ile dawek i w jakich terminach?
Liczba dawek zależy od preparatu, ale zasady terminów są wspólne dla obu szczepionek:
- Pierwsza dawka: od ukończenia 6. tygodnia życia i przed ukończeniem 12. tygodnia, przy schemacie 2-dawkowym najlepiej w 6.–8. tygodniu.
- Odstęp: co najmniej 4 tygodnie między kolejnymi dawkami.
- Zakończenie: przy Rotarixie najlepiej do 16. tygodnia życia.
Szczepionkę można podać na tej samej wizycie co inne szczepienia z PSO, więc nie trzeba osobnego terminu tylko na krople. Pierwszą wizytę zaplanowałbym z zapasem, bo 12. tydzień jest twardą granicą, a przełożenie szczepienia z powodu infekcji szybko zjada margines.
Do jakiego wieku można podać szczepionkę na rotawirusy?
Cykl Rotarixem należy zakończyć przed ukończeniem 24. tygodnia życia, a RotaTeqiem przed ukończeniem 32. tygodnia, według charakterystyki produktu. Po tej granicy kolejnych dawek się nie podaje. Szczepienia nie rozpoczyna się też po 12. tygodniu życia.
Szczepionka jest przeznaczona dla niemowląt. Starszych dzieci i dorosłych to szczepienie nie obejmuje.
Jak wygląda podanie doustne?
Szczepionka to płyn, który osoba szczepiąca wprowadza dziecku do ust z tubki lub aplikatora, bez igły. Jeśli dziecko ulewa po podaniu, powiedz o tym osobie szczepiącej. To ona decyduje, co dalej.
Jakie skutki uboczne mogą wystąpić?
Szczepionki są dobrze tolerowane, a objawy występują rzadko i przejściowo. Mogą wystąpić:
- gorączka,
- biegunka,
- wymioty,
- utrata łaknienia.
U części niemowląt szczepionych Rotarixem obserwowano też zaparcia, rzadziej niż biegunkę. Takie reakcje to przykład niepożądanego odczynu poszczepiennego u dziecka (NOP).
Kto nie powinien dostać szczepionki?
Szczepionki nie podaje się dziecku, które ma jedno z poniższych przeciwwskazań:
- przebyte wgłobienie jelita,
- poważne zaburzenia odporności,
- poważną reakcję alergiczną na składniki szczepionki.
Biegunka, wymioty i ostra choroba infekcyjna nie przekreślają szczepienia, tylko je odraczają do czasu wyzdrowienia, o ile mieści się ono przed 12. tygodniem życia.
Czy szczepienie jest obowiązkowe i bezpłatne?
Od 2021 roku jest bezpłatne, a obowiązek dotyczy dzieci urodzonych w 2021 roku i później. Rotawirusy to jedna z pozycji, które obejmuje kalendarz szczepień obowiązkowych. Jeśli masz wątpliwości albo myślisz o odmowie, omów je z lekarzem kwalifikującym do szczepienia.
Czy dziecko po szczepieniu zaraża?
Przez 2 tygodnie przy przewijaniu trzeba uważać: przez ten czas wirus szczepionkowy jest obecny w jelitach dziecka, a stolce powinny w nim wrócić do normy, podaje Medycyna Praktyczna. Rotawirusy przenoszą się drogą fekalno-oralną, czyli przez brudne ręce i przedmioty, dlatego liczy się higiena:
- myj ręce po każdej zmianie pieluchy,
- zużyte pieluchy szczelnie zamykaj przed wyrzuceniem.
Kiedy po szczepieniu iść do lekarza?
Do lekarza trzeba iść od razu, gdy po szczepieniu pojawią się objawy wgłobienia jelita. Charakterystyka produktu leczniczego wymienia je jako:
- silny ból brzucha,
- uporczywe wymioty,
- krew w stolcu,
- wzdęty brzuch,
- wysoką gorączkę.
Przy krwi w stolcu nie czekaj. Pilnej konsultacji wymagają też biegunka lub wymioty z objawami odwodnienia, a do czasu wizyty sprawdź, jak nawadniać dziecko przy biegunce. W razie wątpliwości po szczepieniu skontaktuj się z lekarzem kwalifikującym albo pielęgniarką z przychodni, w której dziecko było szczepione.
