Zanim przeczytasz
Szczepionka 6w1 to inaktywowana szczepionka wysoce skojarzona. Jednym wkłuciem chroni przed sześcioma chorobami: błonicą, tężcem, krztuścem, polio, zakażeniami Hib i WZW B. Dziecko dostaje 4 dawki w pierwszych dwóch latach życia. Obowiązkowe jest szczepienie przeciw tym chorobom, a nie konkretny preparat. Preparat 6w1 jest bezpłatny dla wcześniaków, o ile refundowany preparat jest dostępny; pozostali rodzice płacą za niego sami, a reszta kalendarza zostaje bezpłatna.
- Liczby: 4 dawki, 10 wkłuć w pierwszych 2 latach
- Dlaczego: bezkomórkowy krztusiec i mniej wkłuć
- Uwaga: dawka WZW B po porodzie zostaje
- Jak: zgłoś alergię na neomycynę przy kwalifikacji
Co zawiera szczepionka 6w1 i przed czym chroni?
Zawiera inaktywowane składniki sześciu szczepionek w jednej dawce: bez żywych drobnoustrojów i bez tiomersalu.
| Składnik | Choroba | Czym grozi dziecku |
|---|---|---|
| toksoid błoniczy | błonica | uszkodzenie serca i nerwów |
| toksoid tężcowy | tężec | skurcze mięśni |
| bezkomórkowe antygeny krztuśca | krztusiec | u niemowląt napady kaszlu z bezdechem |
| inaktywowany wirus polio | poliomyelitis | trwałe porażenia |
| białko powierzchniowe wirusa HBV | WZW B | przewlekłe zapalenie wątroby, marskość |
| polisacharyd Hib | zakażenia Haemophilus influenzae typu b | zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych |
W oznaczeniu DTaP-IPV-Hib-HBV małe „a” znaczy krztusiec bezkomórkowy, czyli same antygeny bakterii. Toksoid to inaktywowana toksyna: uczy układ odpornościowy rozpoznawać truciznę bakterii, a choroby nie wywołuje.
Żaden ze składników nie może wywołać choroby, przed którą chroni, a wytwarzanie przeciwciał jest porównywalne ze szczepionkami jednoskładnikowymi (apteline.pl).
Ile dawek dostaje dziecko i w których miesiącach?
Cztery dawki w schemacie 3+1: w 2., 4., 5.-6. i 16.-18. miesiącu życia. Pierwszą można podać od ukończenia 6. tygodnia życia. Górna granica wieku zależy od preparatu: 24 albo 36 miesięcy.
Układ wizyt w tabeli odpowiada schematowi opartemu o 6w1 w serwisie Szczepienia.Info NIZP PZH-PIB.
| Wizyta | Wiek | 6w1 | Inne szczepienia na tej wizycie |
|---|---|---|---|
| 1 | 1. doba | nie | BCG, WZW B |
| 2 | 2. miesiąc | tak | pneumokoki, rotawirusy |
| 3 | 4. miesiąc | tak | pneumokoki, rotawirusy |
| 4 | 5.-6. miesiąc | tak | rotawirusy (przy schemacie 3-dawkowym) |
| 5 | 13.-15. miesiąc | nie | MMR, pneumokoki |
| 6 | 16.-18. miesiąc | tak (dawka przypominająca) |
Trzy pierwsze dawki to szczepienie pierwotne. Dawka przypominająca przypada co najmniej 6 miesięcy po ostatniej z nich. W sumie schemat oparty o 6w1 daje w pierwszych dwóch latach życia 10 wkłuć i 3 dawki doustne.
Rozróżniam tu dwie rzeczy: 3+1 jest standardem, a 2+1 PSO dopuszcza wyłącznie po indywidualnej decyzji lekarza. Nie jest to rutynowa alternatywa, którą można wybrać samodzielnie.
Czy 6w1 zastępuje szczepienie przeciw WZW B po porodzie?
Nie. Noworodkowa dawka WZW B zostaje także w tym schemacie. Preparat przejmuje kolejne dawki WZW B, które przy szczepionkach bezpłatnych przypadają na 2. i 7. miesiąc.
Czy szczepionka 6w1 jest bezpłatna?
Nie dla wszystkich. W pełni bezpłatnie dostają ją wcześniaki, o ile refundowany preparat jest dostępny. U pozostałych dzieci refundacja nie obejmuje preparatu 6w1.
| Szczepienie | Kto płaci |
|---|---|
| BCG | bezpłatnie |
| WZW B w 1. dobie | bezpłatnie |
| preparat 6w1 | rodzic (wcześniaki: bezpłatnie) |
| pneumokoki | bezpłatnie |
| rotawirusy | bezpłatnie |
| MMR | bezpłatnie |
Rodzic płaci więc tylko za 4 dawki jednego preparatu, bo Program Szczepień Ochronnych nadal finansuje resztę. Kto rezygnuje z 6w1, nie omija żadnej z sześciu chorób, ponieważ te same obejmują bezpłatne szczepionki z kalendarza. Decyzja dotyczy więc wygody i rodzaju składnika krztuścowego.
Czym 6w1 różni się od 5w1 i szczepionek bezpłatnych?
Szczepionka sześcioskładnikowa dodaje do pięcioskładnikowej składnik WZW B. Od szczepionek bezpłatnych różni się bezkomórkowym krztuścem i mniejszą liczbą wkłuć. Liczby wkłuć dla pozostałych ścieżek podaje ptp.edu.pl.
| Cecha | Szczepionki bezpłatne | 5w1 | 6w1 |
|---|---|---|---|
| Krztusiec | pełnokomórkowy | bezkomórkowy | bezkomórkowy |
| WZW B | osobno | osobno | w zestawie |
| Wkłucia w pierwszych 2 latach | 17 | 12 | 10 |
| Koszt | bezpłatne | płatne | płatne (wcześniaki: bezpłatnie) |
Do wad 6w1 należą koszt i górna granica wieku podania.
Jakie odczyny mogą pojawić się po szczepieniu 6w1?
Skutki uboczne szczepionki 6w1, czyli odczyny poszczepienne, są najczęściej łagodne i przemijające. Dzielą się na dwa rodzaje:
- odczyn miejscowy: ból, zaczerwienienie lub obrzęk w miejscu wkłucia,
- odczyn ogólny: gorączka i rozdrażnienie.
Typowe reakcje, sygnały alarmowe i zgłaszanie NOP (niepożądanego odczynu poszczepiennego) opisuje osobny tekst o odczynie poszczepiennym.
Kiedy po szczepieniu dzwonić do lekarza?
Zadzwoń do lekarza, gdy po szczepieniu pojawi się:
- objaw reakcji alergicznej,
- drgawki,
- gorączka utrzymująca się albo wysoka, z niepokojącym zachowaniem dziecka.
Progi temperatury i postępowanie opisuje tekst o gorączce u dziecka. Przy drgawkach lub duszności dzwoń pod numer 112.
Kiedy szczepienie 6w1 trzeba odłożyć albo pominąć?
O podaniu decyduje lekarz podczas kwalifikacji do szczepienia, a przeciwwskazanie stwierdza on, nie rodzic. Przed wizytą zgłoś lekarzowi:
- reakcję alergiczną po poprzedniej dawce,
- znaną alergię na składniki, także na neomycynę i polimyksynę,
- ostrą chorobę z gorączką (to powód do przesunięcia terminu).
Neomycyna i polimyksyna występują w szczepionce śladowo (doz.pl).
Co, jeśli dziecko zaczęło szczepienia inną szczepionką?
Schemat można kontynuować, a zmianę preparatu i odstępy między dawkami ustala lekarz w indywidualnym kalendarzu szczepień. Dotyczy to też opóźnienia, przeciwwskazania lub przyjazdu z innego kraju.
Preparaty 6w1 dostępne w Polsce można stosować zamiennie w obrębie jednego schematu, na przykład przy czasowej niedostępności. Decyzję podejmuje lekarz po kwalifikacji. Po noworodkowej dawce WZW B dalsze szczepienia wolno realizować szczepionką pięcio- albo sześcioskładnikową, zależnie od dostępności, ustalonego schematu i historii szczepień, jak opisuje aptekawawa.pl. Pełną ścieżkę bezpłatną, do której warto wrócić przy zmianie planu, zawiera kalendarz szczepień na 2026 rok.
